دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

1,144
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
لینک کوتاه مطلب : http://birclick.com/Y5VGb

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران و بین دو استان آذربایجان شرقی و غربی قرار گرفته و بعد از بحرالمیت ( که در کشور اردن واقع است ) دومین دریاچه آب شور جهان است . این دریاچه از دیرباز جزو مناطق گردشگری و توریستی منطقه آذربایجان بوده و همه ساله گردشگران زیادی را به این منطقه جذب کرده است . اما متاسفانه در سالهای اخیر این دریاچه زیبا دچار خشکسالی شده و قسمت های زیادی از آن تبدیل به شوره زار شده است . در این بخش از مجله اینترنتی بیرکلیک قصد داریم به موضوع دریاچه ارومیه بپردازیم پس همراه ما باشید .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه با وسعتی حدود ۴۸۱۰ کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه کشور محسوب می‌شود . طول این دریاچه ۱۳۰ الی ۱۴۰ کیلومتر و عرض آن ۱۵ الی ۲۰ کیلومتر است . این دریاچه بین دو شهر بزرگ تبریز و ارومیه واقع شده است . برای تردد بین این دو شهر اغلب از پلی که در وسط دریاچه ساخته شده است و مسیر جاده ای بین دو شهر را به نصف کاهش داده استفاده میشود . نام این دریاچه از نام شهر ارومیه ، مرکز استان آذربایجان‌غربی گرفته شده‌است . در دهه ۱۹۳۰ میلادی به هنگام سلطنت رضاشاه ، این دریاچه به افتخار وی دریاچه رضاییه نامگذاری شد . پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ نام دریاچه به نام پیشین خود، دریاچه ارومیه بازگردانده‌شد . در زبان پارسی کهن، این دریاچه چیچست به معنای درخشنده (به دلیل املاح معدنی که در سواحل بصورت کریستال یافت می‌شود ) نامیده شده است .

اکو سیستم دریاچه ارومیه

بر اساس لیست تنوع زیستی پارک ملی دریاچه ارومیه که در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ ارائه شده است پارک ملی دریاچه ارومیه مسکن ۶۲ گونه باکتری و آرکئوباکتر ، ۴۲ گونه قارچهای میکروسکوپی ، ۲۰ گونه جلبک ، ۳۱۱ گونه گیاه ، ۵ گونه نرمتنان دو کفه‌ای ، ۲۲۶ گونه از پرندگان ، ۲۷ گونه خزنده و دوزیست و ۲۴ گونه از پستانداران می‌باشد . همچنین دست کم فسیل ۴۷ گونه یافته شده است . این زیست‌بوم بصورت بین‌المللی توسط یونسکو به عنوان منطقه تحت حفاظت به ثبت رسیده‌است و سازمان محیط زیست ایران اکثر نقاط این دریاچه را به عنوان پارک ملی شناسایی نموده‌است . این در حالی است که در بحرالمیت ( بزرگترین دریاچه آب شور جهان در کشور اردن) هیچ موجود جانداری یافت نمیشود و به همین خاطر به آن دریای مرده میگویند .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

 

این دریاچه در حدود ۱۰۲ عدد جزیره کوچک و بزرگ دارد و از این نظر محل مناسبی برای توقف پرندگان مهاجر مانند فلامینگو ، پلیکان ، کفچه‌نوک ، اکراس ، لک‌لک ، اردک پیسه ، نوک‌خنجری٬  چوب‌پا و مرغ نوروزی می‌باشد . به خاطر شوری بیش از حد آب ، هیچ نوع ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند . با این‌حال دریاچه ارومیه یکی از زیست‌گاه‌ های مهم سخت‌پوست آرتمیا شناخته‌می‌شود . این سخت پوست یکی از منابع اصلی تغذیه پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو به شمار می‌آید .

لجن درمانی

آب ارومیه با ترکیب خاصی که دارد گل و لای کف دریا را برای درمان انواع بیماری های رماتیسمی، پوستی و اختلال سوخت و ساز بدن مناسب کرده است . دریاچه ارومیه که به دلیل حجم فوق العاده بالای نمک و مواد معدنی اش این امکان را به شناگران می دهد تا نه تنها از شفابخشی آب آن بهره مند شوند بلکه با شناور ماندن روی آب تمدد اعصاب را هم تمرین کنند .  این در حالی است که گفته می شود اغلب بیماری های كلاژن پوستی و مفصلی كه منشاء سایكوسوماتیك (روحی – جسمی) دارند با لجن و نمك دریاچه هایی شبیه دریاچه ارومیه قابل درمان هستند . همچنین می توان از خواص درمانی نمك دریاچه ارومیه در درمان بیماری های تنفسی مثل آسم و برونشیت و انواع سینوزیت ها نیز بهره برد .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

پل میان‌گذر دریاچه ارومیه

پل میان‌گذر دریاچه ارومیه قسمتی از بزرگراه شهید کلانتری است که در آبان سال ۱۳۸۷ به بهره برداری رسید . این پل دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در شمال غربی ایران را به هم متصل می‌کند . این پل ۱۷۰۹ متر طول دارد که ۱۲۷۶ متر آن در داخل دریاچه ارومیه اجرا شده و حدود ۳۸۵ متر آن در دو طرف پل‌های اتصال است .

پل شهید کلانتری طولانی‌ترین پل ساخته‌شده در ایران (سه برابر طولانی‌ترین پل پیشین) به طول هزار و هفتصد و نه متر می‌باشد که برروی دریاچهٔ ارومیه ساخته شده‌است و فاصلهٔ میان دو شهر تبریز و ارومیه را به ۱۳۵ کیلومتر کاهش داده‌است . در صورت عبور از روی پل شهید کلانتری ، فاصلهٔ ارومیه تا تهران برابر با ۷۸۰ کیلومتر خواهد بود . این پل نقش به‌سزایی در توسعهٔ گردشگری و تبادلات فرهنگی و تجاری میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی دارد و باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت و زمان و کاهش تصادفات جاده‌ای و استهلاک خودروها می‌شود . از خوبی های این پل که بگذریم میرسیم به مساله خشک شدن دریاچه ، که یکی از دلایل آن همین ساختن پل در وسط دریاچه بود .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

خشک شدن دریاچه ارومیه

این دریاچه از اواسط دهه ۸۰ شروع به خشک شدن کرد و امروزه در خطر خشک شدن کامل قراردارد . بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۵ دریاچه ۸۸ درصد مساحت خود را از دست داده است . دلایل بسیاری برای خشک شدن دریاچه ذکر شده است از جمله خشکسالی ، احداث بزرگراه بر روی دریاچه و استفاده بی‌رویه از منابع آب حوزه آبریز دریاچه که همه این دلایل به نوعی باعث خشک شدن دریاچه میشود . تحقیق جدیدی توسط چند تن از محققان در آمریکای شمالی نشان می‌دهد که خشک‌سالی تنها باعث کاهش ۵ درصدی بارش در حوزه آبریز دریاچه شده و عوامل انسانی شامل پروژه‌های جاه‌طلبانه توسعه اقتصادی-آبی به همراه ساخت بزرگراه ۱۵ کیلومتری بر روی دریاچه با دریچه کوچک ۱.۲ کیلومتری وضعیت دریاچه را به بحران کشانیده است . تا سال ۲۰۱۲ بیش از دویست سد بر روی رودخانه‌های حوزه آبریز دریاچه در مرحله آماده بهره‌برداری یا پایان مراحل طراحی بودند .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

بدون شک مهمترین عامل خشک شدن دریاچه ارومیه ، عامل انسانی بوده است . از یک طرف طرح های عمرانی و ساختن سد و از طرف دیگر مردمی که برای آبیاری زمین های کشاورزی خود اقدام به حفاری چاه عمیق غیرمجاز میکردند و در نهایت ساختن پلی که دریاچه را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرد ، شرایط بحرانی کنونی را برای دریاچه رقم زده است .

سرخ رنگ شدن دریاچه ارومیه

 

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان
دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان

طی روزهای اخیر شاهد بودیم که رنگ دریاچه به سرخ مایل شده است . سرخ شدن دریاچه یک پدیده زیست محیطی است که درآن جلبکهای سبز جای خود را به جلبک های حاوی رنگدانه های قرمز و باکتری های هیدروفیل یا شورپسند می دهند . همچنین شوری بالاتر از اشباع در دمای بالا و کمبود اکسیژن، باعث می‌شود تا باکتری‌های شور از جنس های هالوباکتریوم و هولوکوکوس و آرکوباکترها به شدت تکثیر پیدا کنند . با افزایش این باکتری‌ها رنگیزه های داخل آنها نور خورشید را جذب و آن را منعکس می‌کند .

دریاچه ارومیه دومین دریاچه آب شور جهان نوشته شده در تاریخ : توسط کاربر
به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × یک =