مجله اینترنتی بیر کلیک موفقیت روانشناسی چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

0
1
46
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
لینک کوتاه مطلب : http://birclick.ir/aldYf

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

حواس پرتی نقطه مقابل تمرکز حواس است . ” تمرکز  حواس ، استعدادِثابت نگه داشتن توجه و دقت روی موضوع یا کاری است که به میل و اراده انتخاب شده است ، و مانع شدن از این که این دقت و توجه به موضوعات دیگری متوجه شود” به تعبیر دیگر تمرکز حواس عملی دفاعی علیه تاخت و تاز افکار خارجی است که این افکار باعث حواس پرتی افراد می شوند .

بنابر این حواس پرتی یعنی خارج شدن از روند مطالعه و فرو رفتن در افکار و تخیلات یا انجام کار دیگر . علل و عوامل گوناگونی  زمینه بروز و ظهور حواس پرتی افراد را هنگام مطالعه فراهم می کند . که ذکر  همه آنها در این مقاله  میسر نیست . لذا در یک تقسیم بندی کلی می توان دو عامل بیرونی و درونی را در این زمینه موثر دانست. با مجله اینترنتی بیرکلیک همراه باشید تا فرابگیریم چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم . امیدواریم مورد پسندتان قرار بگیرد.

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

 حواس پرتي و علل و راههاي جلوگيري از آن چيست؟

عدم تمركز حواس ، موضوعى است كه بسيارى از جوانان، به دلايل مختلفى، از آن رنج مى‏ برند . تمركز حواس در هر كارى از جمله مطالعه و درس خواندن ، از ضروريات است . تمركز حواس، حالتى ذهنى و روانى است كه در آن تمام قواى حسى، روانى و فكرى انسان، روى موضوع خاصى متمركز مى‏شود و تضمين كننده امر يادگيرى و انجام دادن صحيح كارها و رهايى از خطرات احتمالى است. در يك جمع ‏بندى كلى ، بيشتر افراد به دلايل زير، با عدم تمركز فكر و حواس‏ پرتى روبه‏ رو مى‏شوند .

۱ – كسانى كه خود را به انجام دادن كار يا مطالعه درسى مجبور مى‏كنند ؛ در حالى كه تمايل درونى چندانى به آن ندارند. در اين صورت قواى ذهنى و روانى‏شان، به طور خودكار از آن موضوع دور شد، و دچار حواس‏ پرتى مى‏ گردند . اينان ممكن است مدت‏ها با بى‏ علاقگى، كارهايى را انجام دهند و يا به دنبال درس و رشته تحصيلى خاصى، تلاش‏هايى كنند و به عبارت ديگر خود را مجبور به انجام دادن آن كار يا مطالعه ببينند .

۲ –  فشارهاى روانى، از عوامل عمده پراكندگى فكرى است ؛ بيشتر افراد در مواجهه با موضوعى، اگر معتقد باشند زمان كافى براى حل آن ندارند و يا توانايى حل مسئله و كسب توفيق را در خود نبينند، دچار نگرانى و اضطراب مى‏شوند و در نتيجه اين ترس از شكست، افكار منفى، عدم اعتماد به نفس و خيال‏بافى‏ هاى منفى‏ گرايانه، توان عمل و ابتكار و خلاقيت را از آنان سلب مى‏كند و به جاى اينكه روى موضوع خاص متمركز شوند، بر ترس و احتمال شكست خود تمركز مى‏كنند و يأس و نااميدى بر آنها چيره و موجب حواس‏ پرتى مى‏ گردد .

۳ – گاه بعضى از حوادث و اتفاقات، فضاى روانى فرد را دچار اختلال مى‏كند ؛ مسائلى نظير آنچه در زندگى شخصى، تحصيلى، خانوادگى، اجتماعى، اقتصادى و … رخ مى‏دهد، تمركز حواس را از بين مى‏برد .

۴ –  گاهى عدم رعايت بهداشت مطالعه و اصول و قوانين آن و بهره نگرفتن از روش مناسب، باعث خستگى جسمى و روانى شده و آمادگى روانى لازم براى مطالعه و درس را از بين مى‏برد . در نتيجه احساس بى‏ علاقگى و به دنبال آن عدم تمركز حواس، بر شخص مستولى مى‏ شود .

۵ – گوناگونى فعاليت‏هاى فرد ، به خصوص اگر در توان او نباشد ، باعث عدم تمركز حواس مى‏شود .  براى مقابله با هر يك از عوامل ياد شده، بايد به راه‏كار خاص و مناسب آن توجه كرد.

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

تمركز حواس چيست؟

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

يكى از مهم‏ترين عوامل يادگيرى و ياد سپارى و باز يافت اطلاعات، تمركز حواس است. اساس تمركز حواس هماهنگى ذهنى است، يعنى اراده معطوف به هدف ؛ و به زبان ساده‏ تر، به خود ياد آورى كنيم چه كار يا هدفى را پى مى‏گيريم .

پاسخگو خود به ياد دارد اين مسأله در عبادت و نيايش بارها برايش اتّفاق افتاده است . هرگز فراموش نمى‏كنم، حدود ۸ سال پيش وقتى نوجوان بودم، عدم حضور قلب در نماز يا نداشتن حواس متمركز بر عبادت نگرانم مى‏ ساخت. اين مشكل را با بزرگى كه مدرّس قرآن بود، در ميان گذاشتم . فرمود : قبل از نيت و تكبيرة الاحرام، به خود تلقين كن در اين لحظات در برابر مهم‏ترين كار قراردارى و بايد آن را در مدّت معيّن و شرايط خاص به نحو احسن انجام دهى .

همچنین بخوانید :   تعریف هوش مصنوعی و کاربرد های آن در زندگی امروزی

در وسط عبادت و نماز هم چند بار به خودياد آورى كن. بعد از مدتى اين رفتار يا تلقين درونى مى‏گردد . سپس تمرين دوم را انجام بده و آن تامل بر كلمات و عبارات نماز يا دعا است. بنده سال‏ها است از اين تجربه گرانبها استفاده مى‏كنم و لذّت مى‏برم. نتيجه بحث تا اين‏جا چنين است :

 اگر ما حواس خود را براى انجام كارى هماهنگ كرده، به آن كار معطوف كنيم، تمركز حواس ايجاد كرده‏ايم و هر چه تمركز بيش‏تر باشد، يادگيرى دقيق‏تر و كامل‏تر و ماندگارتر خواهد بود . تمركز كم به گسستگى مطالب و بى‏ نظمى ذهنى و آشفتگى روانى و فراموشى مى ‏انجامد.

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

نكات زير مى‏تواند به عنوان راه‏كارهاى كلى، مؤثر واقع شود :

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

۱ –  در ابتدا و قبل از هر چيز، براى تمام فعاليت‏هاى درسى و غيردرسى، برنامه‏ ريزى كنيد.

اوقات شبانه‏ روز را در يك جدول زمان‏بندى شده ، از هنگام بيدارى تا موقع خواب ، يادداشت و براى هر كارى، زمان خاص و مناسب معين كنيد . بكوشيد طبق همان برنامه تنظيم شده، به فعاليت‏هاى مشخص (كلاس، مطالعه، استراحت، عبادت، ورزش و …) بپردازيد. زمان معينى را در طول روز، براى انديشيدن درباره موضوعات مختلف با تخيلات و افكار مزاحم، اختصاص دهيد. اين كار حداقل دو فايده مهم دارد : نظم و انضباط در تمام فعاليت‏ها ، حتى در انديشه ‏ها و افكارتان ، راه پيدا مى‏كند كه خود بسيار ارزشمند است و نيز اگر افكار مزاحم در غير زمان معين، به سراغتان آمد و باعث حواس‏ پرتى شما شد، مى‏توانيد به خود وعده بدهيد كه زمان انديشيدن در اين باره، فلان زمان خاص و معين است. پس براى هر كار و فعاليتى وقتى، مشخص كنيد و در آن زمان به هيچ امرى، غير از آن نپردازيد.

۲ – اصول و قوانين لازم براى يك مطالعه سودمند را بشناسيد و آن را به دقت رعايت كنيد. در اينجا به چند مورد اشاره مى‏شود:

 الف. با تبيين هدف خويش از مطالعه و درس خواندن، احساس نياز و انگيزه براى مطالعه را در خود افزايش دهيد.

 ب. به هنگام مطالعه يا حضور در كلاس، از افكار يأس آفرين، كسل كننده و غيرمنطقى بپرهيزيد و همواره اميد، قدرت و توانايى را در ذهن خود حفظ كنيد.

 ج. هنگام مطالعه يا سر كلاس، كاغذ و قلمى داشته باشيد و يادداشت برداريد يا مطالب را خلاصه كنيد تا در فضاى روانى درس و مطالعه قرار داشته باشيد؛ نه اينكه به دنبال افكار و ذهنيات خود باشيد.

د. با پيش مطالعه وارد كلاس شويد و پرسش‏هايى كه درباره درس به ذهنتان مى‏رسد، بلافاصله از استاد بپرسيد. به خود اجازه ندهيد سؤال مطرح شده، ذهنتان را به خود مشغول دارد و به تدريج از فضاى روانى كلاس خارج شويد. با اين روش ساده، مى‏توانيد فرايند تدريجى و محتواى درسى كلاس را پى‏گيرى كنيد و خود را در فضاى درسى يا مطالعه قرار دهيد.

 ه . زمان و مكان مطالعه، بايد از نظر فيزيكى و روانى، از شرايط مناسب برخوردار باشد و عامل حواس پرتى (نظير سر و صداها، سرما و گرما و نور كم يا خيلى شديد) از محيط مطالعه حذف شود.

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

۳- در صورتى كه گوناگونى كارها و فعاليت‏هاى غيردرسى، باعث عدم تمركز مى‏شود، آنها را به حداقل ممكن برسانيد و به خود بگوييد :

 در اين دوره و زمان، مهم‏ترين وظيفه و كار من، مطالعه و درس‏ خواندن و ارتقاى سطح علمى است و فعاليت‏هاى جانبى متعدد، مزاحم وظيفه اصلى من است.

۴ –  اگر مشكلات شخصى، اجتماعى، خانوادگى و … باعث عدم تمركز حواستان مى‏شود ؛ بدانيد كه :

 الف. زندگى فردى هيچ‏كس، خالى از مشكل و ذهن هيچ فردى، به طور كامل خالى نيست. از طرف ديگر با صِرف فكر كردن و مشغوليت ذهنى درباره چنين مشكلاتى، هيچ دردى دوا نخواهد شد.  پس به خود تلقين كنيد كه هنگام درس يا مطالعه، ذهن خود را از آن مسائل برهانيد.

 ب. به هنگام مزاحمت آن افكار، به خود قول بدهيد : در اين باره خواهم انديشيد (و زمانى را براى اين كار در شبانه‏ روز اختصاص دهيد).

ج. در صورت امكان به اتفاق يكى از دوستان خود، مطالعه يا مباحثه كنيد.

۵- در صورتى كه موضوع يا موضوعات خاص و محدودى، باعث حواس‏پرتى شما مى‏شود، به دنبال راه حل مناسب آن باشيد ؛ چرا كه اين در حكم علت عدم تمركز حواس شما است. پس براى مقابله با آن، ابتدا علت و عامل اصلى را شناسايى كنيد و در پى حذف يا تقليل آن برآييد؛ ولى اگر موضوعات مختلف، باعث حواس‏پرتى شما مى‏شود؛ به نكات چهارگانه بالا حتماً توجه كنيد.

همچنین بخوانید :   خلاصه کتاب راز اثر راندا برن

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

عوامل ايجاد تمركز حواس

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

۱ – تا انگيزه و نياز به چيزى نباشد، تمركز حواس و توجّه به آن امر دقيق نخواهد بود . براى آن كه به چيزى توجّه پيدا كنيم ، بايد انگيزه‏اى نسبت به آن در ما پديد آيد. در خصوص امور درسى و تحصيلى مقاصدى چون پيشرفت، موفقيت، رقابت سالم، اتمام تحصيل، يافتن شغل، مقام و منزلت اجتماعى، رفع نيازهاى مادّى زندگى، ازدواج و… مى‏تواند موجب تمركز حواس گردد .

۲ – زمان و مكان و شرايط مطالعه‏ مطالعه منظم در زمان‏هاى تعيين شده در مكان ويژه .  اين كار، به شرط تداوم، در ايجاد تمركز تأثير به سزا خواهد داشت. وقتى در مكان تعيين شده يا مثلاً پشت ميز كار خود قرار گرفتيم، به آرامى تمركز در ما شكل مى‏گيرد. البتّه اگر شرطهاى زير رعايت شود :

الف) لَم ندهيم.

 ب) از شل شدن بيش از حد عضلات جلوگيرى كنيم.

 ج) از لباس خواب و راحتى بهره نگيريم

 د) ارتباط خود را با دنياى خارج قطع كنيم.

 ه) گرماى مكان مطالعه را طبيعى و متوسط نگهداريم.

 و) از سر و صدا دورى كنيم.

 ز) از برنامه‏هاى تلويزيونى دور بمانيم.

۳ – پرهيز از خيالبافى‏ ، خيالبافى، غرق شدن در خاطرات گذشته و ياد كرد مشكلات از عوامل مُخلّ تمركز است و سراغ مطالعه گرانى مى‏آيد كه مجال لازم را به آن‏ها مى‏دهند. عبادت ارجمند و مطالعه هدفمند اجازه خيال بافى نمى‏دهد.

۴ – تعارض انگيزه‏ ها براى نداشتن تمركز حواس ، بايد به بلا تكليفى خود پايان دهيم ؛ از ميان انگيزه‏هاى مختلف و متنوعى كه ما را احاطه كرده‏ اند، با انتخاب درست، يكى را برگزينيم و بقيه را به حاشيه ذهن برانيم .

۵ –  مرور ذهنى‏ ، مرور فعاليت قبل از انجام آن كه اصطلاحاً نقشه ذهنى خوانده مى‏شود ، تمركز زا است؛  چنان كه آغاز كار با اضطراب و بدون برنامه و مقدمه تمركز زدا است. وقتى سير فعاليت علمى را در ذهن به سرعت مرور مى‏كنيم، آموخته ‏ها و اطلاعاتِ نهفته در حافظه دراز مدّت به صفحه هشيار حافظه حاضر مى‏شوند و در نتيجه براى تمركز حواس در يادگيرى، آمادگى فزون‏تر به دست مى‏ آوريم . تمرينات تقويت حافظه و تمركز بسيار سومند است. اين تمرينات بارها در كارگاه‏هاى فراوان به فراگيران آموزش داده شده و به رضايت بسيار آن‏ها انجاميده است. مطالعه آن مى‏تواند خوانندگان را در موفقيت بيش‏تر تحصيلى يارى دهد.

در اين نوشتار ياد كرد نكات زير كافى مى‏نمايد :

 الف) متخصصان فراروان (Meta-cognition) معتقدند بهترين روش، براى يادگيرى بهتر و دقّت بيشتر، برخورد سؤالى با موضوع، متن يا محتواى مورد مطالعه است.

 ب) تمركز، تابع مستقيم نوع حافظ است.

 چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

روشهای ذهنی دیگر

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم
چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

چوب خط زدن برای افکار مزاحم :

کارتهای کوچکی درست کنید و آنها را به ۳ قسمت مساوی تقسیم کنید. یک قسمت را به صبح ، یک قسمت را به بعد از ظهر و قسمت سوم را به شب اختصاص دهید. هر بار که تمرکزتان به هم ریخت و حواستان پرت شد، یک خط در قسمت مخصوص به آن بکشید. برای هر روز یک کارت برای خود تهیه کنید. وقتی به اندازه کافی ماهر شدید خواهید دید که تعداد خطها روز به روز کاهش مییابد و این واقعاً جالب و هیجان انگیز است.

زمان استراحت :

استراحت کوتاهی برای خودتان در نظر بگیرید. هنگامی که استراحت میکنید، اکسیژن بیشتری به مغزتان میرسد. بلند شوید و برای چند دقیقه در اتاق قدم بزنید. وقتی ما برای مدت طولانی مینشینیم، خون بدن ما به دلیل نیروی جاذبه ، به طرف پایینترین نقطه بدنمان ، یعنی پاها کشیده میشود. ماهیچه های ما همانند یک پمپ عمل میکنند و هنگامی که ما راه میرویم، خون را بطور یکنواخت به سرتاسر بدن ما میرسانند . در نتیجه ، اکسیژن بیشتری به مغز میرسد و باعث احساس شادابی و نشاط در بدن میشود.

عوض کردن موضوع :

بسیاری از دانش آموزان بوسیله تغییردادن موضوع مطالعه ، به تمرکزشان کمک میکنند. شما هم میتوانید موضوعات متفاوتی را در نظر گرفته و با عوض کردن عنوان درسهایی که باید مطالعه نمایید، آنها را منظم کنید.

جایزه و پاداش :

هنگامی که کاری را بطور کامل انجام دادید، به خودتان پاداش دهید. کار شما ممکن است خیلی کوچک باشد و یا شاید یک مسئولیت بزرگ ، که شما باید آن را به پایان برسانید. پاداشی که برای خودتان در نظر میگیرید، ممکن است قدم زدن در اطراف ساختمان ، یک لیوان آب و یا خواندن یک مطلب جالب و خنده دار در روزنامه باشد. برای پروژه های مخصوص ، مانند پروژه پایان ترم یا دوره کردن یک کتاب حجیم ، پاداش و جایزه ویژهای در نظر بگیرید که اگر آنها را انجام دادید برای خودتان مثلاً یک پیتزای مخصوص بخرید، به سینما بروید و یا بعد از ظهر را تلویزیون تماشا کنید. بعضی از جایزه ها میتوانند خیلی بزرگ باشند. از این جوایز برای تکالیف سخت یا پروژه های طولانی استفاده کنید . وقتی کار بزرگی را انجام دادید، از پاداشهای معمولی استفاده نکنید.

همچنین بخوانید :   9 راهکار تاثیرگذار برای تقویت حافظه

پرورش ذهن آشفته :

پرورش تمرکز ، یک مهارت است. پرتاب توپ بسکتبال به طرف حلقه ، تایپ کردن و یا مطالعه ، نیاز به مهارت دارند. یادگیری یک مهارت نیز نیاز به تمرین و ممارست دارد. همانطور که وقتی دارویی را مصرف میکنید ، در بدن بدون کمک شما عمل میکند و با کارهای شما تداخل پیدا نمیکند، در مورد یک موضوع هم همین طور است و نباید با ورود افکار دیگر بر هم بریزد. عمل تمرکز ، به تمرین احتیاج دارد. شاید در هنگام شروع تمرینات ، ابتدا تغییرات کمی را حس کنید، ولی پس از ۴ تا۶ هفته که از پرورش ذهن و یادگیری مهارتها گذشت، متوجه پیشرفتهای قابل توجهی خواهید شد و پس از مدت کوتاهی درمییابید که چه سالهایی را برای تقویت حافظه و تمرکز ذهن خود هدر داده اید . سعی کنید از تکنیکهایی که مفید و مؤثر به نظر میرسند، استفاده کنید و حداقل به مدت ۳ روز آنها را بطور صحیح بکار ببندید. اگر متوجه تغییرات کمی شدید ، پیشنهاد میشود تمرینات خود را ادامه دهید، چون در تمرکز ذهن شما مؤثر خواهد بود. همچنین میتوانید در محیط اطرافتان نیز تغییراتی بدهید که ممکن است برای شما مفید باشند. عمده تکنیهای پرورش ذهن برای کسب تمرکز حواس در زیر آمده است.

حواست را جمع کن :

این شیوه ممکن است ظاهراً ساده به نظر بیاید، ولی در عین حال بسیار مؤثر است. هنگامی که حواستان پرت میشود و ذهنتان سرگردان است، مرتب به خودتان هشدار دهید که “حواست را جمع کن”.

این روش کم کم سبب میشود که توجه شما به موضوع مورد نظرتان جلب شود. برای مثال ، هنگامی که در کلاس هستید و ذهن شما را کنفرانس کلاسی ، تکالیفی که دارید، تاریخ ، ساعت صرف غذا و یا هر چیز دیگری پر کرده ، به خودتان بگویید: “حواست را جمع کن و به کنفرانس توجه کن”.

به هر حال تا حدی که ممکن است اجازه ندهید تمرکزتان به هم بریزد. و دوباره این هشدار را پیش خودتان تکرار کنید : “حواست را جمع کن”.

هنگامی که افکار مزاحم خود را پیدا کردید، کم کم با تکنیک “حواست را جمع کن” به حال بر میگردید .

اگر یک شخص معمولی باشید، ممکن است این عمل را صدها بار در هفته انجام دهید. ولی طی روزهای آینده مدت زمانی که افکار خاصی در ذهن شما میماند، طولانیتر میشود، یا به عبارت دیگر تمرکزتان در مورد موضوعی خاص بالا میرود . بنابراین باید صبور باشید تا شاهد پیشرفتهای خود در این زمینه باشید.

روش عنکبوتی :

این روش نیز یکی دیگر از تکنیکهایی است که پایه و اساس تمرکز است و به شما کمک میکند تا تمرکز داشته باشید و از حواس پرتی جلوگیری کنید. اگر تار عنکبوتی را تحریک کنید، تار تکان میخورد و عنکبوت نسبت به جنبش تار ، از خود واکنش نشان داده و میخواهد علت حرکت را بیابد، ولی وقتی چندین بار این عمل را تکرار کنید، خواهید دید که عنکبوت ، دیگر نسبت به حرکت تار هیچ عکس العملی از خود نشان نمیدهد و متوجه میشود که حشرهای به دام او نیامده است. این روش را یاد گرفته و ذهن خود را پرورش دهید و در برابر حواس پرتی تسلیم نشوید.

وقتی کسی داخل اتاق میشود یا وقتی در با صدای بلند به هم میخورد، نباید به خودتان اجازه دهید که حواستان پرت شود. شما باید تمرکزتان را برای هدفی که در ذهن دارید، حفظ کنید. مثلاً در یک کنفرانس کلاسی اجازه دهید که دیگران جلوی شما حرکت کنند و سرفه کنند، بدون اینکه به آنها نگاه کنید فقط بین خودتان و کنفرانس ، تونل ارتباطی ویژهای ایجاد کنید و بگذارید دیگران از این تونل خارج باشند و یا وقتی که با کسی صحبت میکنید، حواستان فقط به او باشد و به صورتش نگاه کنید و از حرفهایی که میزند یادداشت بردارید.

بگذارید همه چیز از ذهنتان خارج شود و به هیچ چیز جز او توجه نکنید.

چگونه تمرکز کنیم و مانع حواس پرتی شویم

به اشتراک بگذارید...
بارگذاری مقالات بیشتر مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − چهارده =

اینم جالبه

ایده هایی برای تولید محتوا در کسب و کارهای اینستاگرام

ایده هایی برای تولید محتوا در کسب و کارهای اینستاگرام ایده هایی برای تولید محتوا : اینستاگ…